موفقیت (بهبود مهارتهای فردی)

چگونه تفکر انتقادی را در خود تقویت کنیم؟

تفکر انتقادی

تفکر انتقادی یعنی نه گفتن به یک پذیرش بی چون و چرا ! یعنی به چالش کشیدن ایده ها و نظرات دیگران! افردی که تفکر نقادانه دارند به دنبال ارزیابی و سنجش ایده ها و نظرات هستند و در صورت اثبات خلاف آن شگفت زده نمی شوند. راز موفقیت در کار و زندگی چیست؟ یکی از رازهای موفقیت نگرش انتقادی است. تفکر نقادانه یعنی مهارن و توانایی تحلیل ذهنی یافته ها و ایده ها بر اساس منطق و قضاوت درست است. سوال اینجاست چگونه می توان تفکر انتقادی را در خود تقویت کنیم؟ برای کشف جواب این پرسش با سایت محمد رضا تقوی همراه باشید.

افرادی که تفکر انتقادی دارند از مهارت حل مساله و مهارت تصمیم گیری بالایی برخوردار هستند آنها اطلاعات را آگاهانه به گونه ای پردازش می کنند که بتوانند همه داده ها را بهتر و دقیق تر بفهمند و تصمیمات درستی اتخاذ کنند. آنها از طریق روش های مختلف فکر می کنند شیوه هایی مانند اندیشه های جدید، مرور دوباره اطلاعات، ترکیب اطلاعات، تحلیل و آنالیز دوباره که می تواند منجر به تصمیم گیری درست شود.

اگر شما به دنبال موفقیت در زندگی هستید مقاله موفقیت با ۱۰ مهارت کلیدی که باید یاد بگیرید! می تواند قدم به قدم شما را کمک کند.

افراد با تفکر نقادانه اطلاعات را چگونه جمع آوری می کنند؟

  • بر اساس مشاهدات عینی
  • بر پایه تجربیات کسب شده
  • بر اساس اصول منطقی
  • تفکر و اندیشه های خود
  • ارتباطات قوی

که در نهایت هدف از جمع آوری این اطلاعات تحکیم باورها و اعتقادات آنهاست. از این رو افراد با تفکر انتقادی بر اساس احساسات درونی تصمیم نمی گیرند و به غرایز خود وابسته نیستند در عوض آنها بر این اساس تصمیم می گیرند.

  • مفاهیم و اطلاعات را درک کرده و به هم مرتبط می کنند
  • آنها بر اساس اهمیت دلایل می توانند مفاهیم را از هم تشخیص دهند
  • آنها می دانند کدام علت درست و کدام غلط است از این رو در ارزیابی با دقت عمل می کنند
  • روی حقایق و باورهای درست و ارزش های خود فکر می کنند
  • آنها می توانند به صورت همگون و هماهنگ با چالس ها و مشکلات روبرو شوند

راهکارهای تقویت تفکر انتقادی

این راهکار ها ساده و کاربردی هستند و در رشد مهارت تفکر نقادانه به شما کمک می کنند. مهارت تصمیم گیری برای تکامل این تفکر نقش بسزایی دارد.

تفکر انتقادی۱- از اتلاف وقت جلوگیری کنید

همه انسانها در گذراندن زمان وقت های تلف شده بسیاری دارند. انجام کارهای بی فایده روزانه، تفکر در مورد شکست ها و مشکلات گذشته و … همگی نمونه ای از اتلاف وقت های بی اثر هستند. گاهی با چند دقیقه تفکر و برنامه ریزی می توانیم از اتفاقات ناخوشایند در آینده جلوگیری کنیم فقط کافی است از زمان ها به بهترین شکل بهره ببریم، زمان هایی که دیگر هرگز بر نمی گردند و قابل تغییر هم نیستند.

چرا در این زمان ها به جای کارهای بیهوده به دنبال تقویت تفکر انتقادی نباشیم. تامل در ارزیابی و عملکرد روزانه و با حداقل هفتگی خود. طرح سوالاتی که بتوانید خودتان را به چالش بکشانید. سوالاتی مثل

  • بهترین کار من امروز چه بوده است؟
  • بدترین تفکر من چه بوده است؟
  • آیا افکار مزاحم و منفی را کنترل کردم؟
  • آیا امروز کاری انجام دادم که مرا به اهدافم بیشتر نزدیک کند؟
  • اگر یکبار دیگر امروز تکرار می شد چه کارهایی را انجام نمی دادم؟
  • آیا ارزش های من زیر پا گذاشته شد یا نه؟
  • و….

این سوالات در پاره ای از اوقات فراغت تان که می تواند به عنوان وقت تلف شده شما باشد برای تقویت تفکر انتقادی موثر هستند.

۲- هر روز یک مسئله حل کنید

در ابتدای روز برای خود به صورت آگاهانه یک مساله انتخاب کنید و سعی کنید در اوقات فراغت بر روی حل آن تمرکز داشته باشید. از پیدا کردن علت و معلول ها گرفته تا شمناسایی عوامل و راه حل ها.

بهترین کار برای حل مسال دانستن دقیق خود مساله است شما باید قادر باشید تمام اقدامات برای حل آن را شناسایی کنید. باید بتوانید تشخیص دهید مساله از نوع حل شدنی است یا نشدنی. به عبارت بهتر برخی از چالش ها و مشکلات هستند که کنترل آنها دست شما نیست و تفکر و پیدا کردن راه حل اتلاف وقتی بیش نیست از این رو باید آنها را کنار بگذارید و بر روی مشکلاتی تامل کنید که بر روی آنها کنترل بیشتری دارید. به دنبال جمع آوری اطلاعات و داده ها باشید و در مرحله بعدی آنها را ارزیابی کنید. محدودیت ها را مشخص کنید ببینید در کوتاه و یا بلند مدت نتایج چه خواهد بود. همچنین هزینه و زمان و … را در نظر بگیرید آنگاه راه حل را ارائه دهید. اگر راه حل های جایگزنی داشته باشید بهتر می توانید در شرایط بحرانی اقدام کنید. پس راه حل های جایگزین را بر اساس سه مولفه روش جمع آوری داده، آنالیز، نتیجه حاصل از آنالیز انتخاب کنید.

۳- استانداردهای خود را افزایش دهید

سعی کنید بر روی استانداردهای عقلانی خود بیشتر تمرکز داشته باشید حداقل هر هفته روی یک استاندارد تمرکز داشته باشید. به عنوان مثال یک هفته بر روی دقت خود کار کنید در هفته دیگر بر روی ارتباط خود و به همین ترتیب ادامه دهید پس از مدتی خواهید دید که چقدر پیشرفت کرده اید.

۴- موقعیت های خود را بنویسید

با نوشتن موقعیت های خود بهتر می توانید تصمیم بگیرید علاه بر آن می توانید در موقعیت های مشابه بعدی در آینده عملکرد بهتری داشته باشید. برای نوشتن چنین چیزی بهتر است ابتدا موقعیت را بنویسید. بعد از آن واکنش خودتان در آن موقعیت را شرح دهد و سپس آنالیز کنید. این ارزیابی برای تقویت مهارت تفکر انتقادی شما موثر خواهد بود.

۵- تعصبات را کنار بگذارید

دیدگاه خود را بی غرض و بدون داشتن افکار متعصبانه تنظیم کنید. افراد متعصب و باریک بین دنیا را به کام خود و دیگران سخت می کنند. بدانید چیزهایی که امروز آنها را با درست می دانسته اید شاید فردا نادرست باشند. پس ذهن خود را از محدودینت ها رها کنید و انعطاف پذیر باشید البته بر اساس حقایق.

به راستی اگر شما می خواهید حقایق را بدانید باید با روی باز از تمام اطلاعات استقبال کنید تا بعداً بتوانید آنها را تحلیل و پردازش کنید در غیر این صورت احتمالاً کشف حقایق برایتان دشوار خواهد بود. البته منظور این نیست که همه دانسته های قبلی خود را یکجا کنار بگذارید در اصل با تفکر انتقادی به دنبال کشف حقایق جدید باشید و حتی از باورهای خود دفاع کنید.

۶- احساسات خود را کنترل کنید

گاهی قرار داشتن در یک حس منفی شما را به انجام واکنش های منفی وادار می کند که برای جلوگیری از این موضوع بهنر است به دنبال ریشه یابی باشیم. اینکه دقیقاً چه تفکری شما را به این واکنش ترغیب کرده؟ اینکه اگر دوباره در این احساس قرار گیرم چگونه عمل کنم؟ بیشتر ریشه یابی کنید و دنبال راهکار باشید تا جایی که امکان دارد بر روی تفکرتان آگاهانه تر کار کنید خواهید دید احساسات هم هماهنگی خاصی پیدا خواهند کرد.

تفکر انتقادی و کنترل احساسات۷- تاثیرات گروه های مختلف را بررسی کنید

ببینید چه گروه هایی بر روی شما بیشترین تاثیر را خواهند داشت. رفتارهایی که باعث زشتی یا قشنگی در گروه ها می شوند را بررسی کنید. مشکل از آنجا شروع می شود که بیشتر مردم زندگی خودشان را بر اساس افکار دیگران تنظیم می کنند از این رو تحت فشارهای زیادی هستند. سعی کنید فشارهای این گونه ای را شناسایی کنید ببینید آیا تفکر نقادانه شما تحت این فشارها قرار دارد یا نه؟ اگر بود به دنبال حذف آنها باشید.

۸- خود را در شرایط دیگران بگذارید

همدلی می تواند نقش بسزایی در مهارت نقادانه داشته باشد. زیرا به درک بهتر مذاکره و ارتباطات منجر می شود. اگر شما از جایگاه دیگران به موضوعات نگاه کنید بهتر می توانید انگیزه ها و اهداف و رفتار آنها را درک کنید. این کار می تواند یک ابزار مناسب برای ارتقا شما باشد و طرز تفکرتان را منطقی و عاقلانه تر کند.

۹- تعاملات بیشتر با افراد باهوش

دایره ارتباطات زیاد به خصوص با افراد باهوش به یادگیری بهتر شما کمک می کند. شما می توانید از طریق این افراد به تمام ابعاد زندگی شان نگاهی داشته باشید و تجربیات آنها استفاده کنید. زیرا افراد باهوش شیوه های موثری برای پردازش و حل مسائل دارند که آنها را برای حل مساله یاری می کند.

۱۰-حذف خود محوری

شکی نیست که در ذان آدمی تفکر خودمحوری شکل گرفته اما همین موضوع یکی از موانع اساسی تفکر انتقادی است. پس باید آن را حذف کرد. باید روی این مساله بیستر تمرکز کنید برای درک بهتر این سوالات برای بیرون آمدن از خود محوری می تواند مثل یک راهنما باشد.

  • در چه زمانی تفکر من همراه با تعصب خود محوری همراه است؟
  • آیا بر سر مسائل جزیی حساس شداه ام؟
  • آیا برای متقاعد کردن دیگران به کارها یا حرف های غیر منطقی متوسل می شوم؟
  • آیا دوست دارم نظر خود را به دیگران تحمیل کنم؟
  • آیا زمانی شده که ناراحت باشم و حرفم را نزم و احساس پشیمانی داشته باشم؟

این سوالات شما را در تشخیص تفکر خود  محور کمک می کند و شما می توانید همواره با این پرسش « انسان های منطقی چکار می کنند.» راه بهتری پیدا و جایگزین کنید.

کلام آخر

برای تغییر تفکر نقادانه باید تجربه و تمرین کرد. با توجه به تجربیات شما قضاوت می کنید، باورهایتان شکل می گرد و اعتقادات خاصب دارید. اما گاهی باید تغییر کنیم و این تغییر کار ساده و آسانی نخواهد بود. نیاز به تمرین و تجربه های جدید دارد. باید بر روی تصمیم گیری و حل مساله بیشتر وقت بگذارید. باید برای جمع آوری اطلاعات بیشتر دقت کنید و در پردازش آنها منطقی عمل کنید. در پایان اگر شما تفکر انتقادی را یاد بگیرید مطمئناً در زندگی فردی و اجتماعی پیشرفت بزرگی خواهید کرد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *