موفقیت (بهبود مهارتهای فردی)

تکنیک چرخ زندگی

زندگی تمام انسان‌ها بر زمینه‌ها و هدف‌هایی قرار دارد که می‌توان آن زمینه‌ها و هدف‌ها را در نموداری به نام «چرخ زندگی» پیاده کرد و تجسم بخشید. هرقدر زمینه‌های مختلفِ زندگی یک فرد بسامان‌تر بوده و متعادل‌تر باشد؛ چرخ زندگیِ او نیز گردتر بوده و راحت‌تر خواهد چرخید و زندگی متعادل‌تر و کم فراز و نشیب‌تری خواهد داشت.

پیش از شرح جزئیات چرخ زندگی لازم به تذکر می‌دانم که مفهوم به‌کاررفته در این کتاب برابر با مفهوم چرخ زندگی در آیین بودا نیست. چرخ زندگی مطرح‌شده در آیین بودا بیش‌تر روی مسائل روحی و درونی متمرکز است.

هم‌چنین توضیح این نکته نیز ضروری است که ورژن‌های مختلفی از چرخ زندگی توسط مربیان موفقیت و خودیاری در جهان مورداستفاده قرا گرفته است که مشهورترین آن‌ها عبارت‌اند از آنتونی رابینز، دارن هاردی، «زیگ زیگلار» (Zig Ziglar) که با وجود شباهت‌های بسیار، تفاوت‌هایی نیز باهم دارند.

من در اینجا یکی از مؤثرترین و آزموده‌شده‌ترین ورژن‌های چرخ زندگی را به شما معرفی می‌کنم.

برای ترسیم این نوع از چرخ زندگی، هدف‌هایی در شش وجه را موردبررسی قرار خواهیم داد که آن‌ها را برایتان توضیح می‌دهم:

  • مهارت‌های فردی (هر آن چیزی که فکر می‌کنید برایتان مهارتی به‌حساب می‌آید) مانند:

برقراری ارتباط مؤثر، رانندگی، آشپزی، خوانندگی، تدریس، زبان انگلیسی و …

۲-ارتباطات خانوادگی (رابطه با همسر، پدر و مادر، اقوام، دوستان نزدیک و افرادی که جزو خانواده محسوب می‌شوند)

۳-جایگاه و خدمات اجتماعی (جایگاه فعلی شما در اجتماع و خدماتی که به اجتماع عرضه می‌کنید)

۴-ارتباط معنوی (شناخت خود، توانایی‌هایتان، شکرگزاری، ارتباط با خداوند و…)

۵-تندرستی (سلامت روح و جسم)

۶-کسب‌وکار (میزان شکوفایی کسب‌وکار و درآمد شما)

در شکل زیر تصویر یک چرخ زندگی متعادل و قدرتمند را می‌بینید که صاحب آن بی‌شک زندگی پر از لذت و آرامشی خواهد داشت.

حال، می‌خواهیم با چند پرسش از شما، چرخ زندگی‌تان را ترسیم کنیم تا آگاهی لازم برای انتخاب هدف را به دست آورید.

به سؤالات زیر صادقانه پاسخ داده و نمره‌ای بین صفر تا ۱۰ به خودتان اختصاص دهید.

۱- ازنظر مهارت و دستاوردهای شخصی در حال حاضر به خودتان چه نمره‌ای می‌دهید؟

۲- آیا از ارتباطات خانوادگی، رفتار با همسر و فرزند و پدر و مادر و دیگر افراد خانواده رضایت کامل دارید؟

۳- تا چه حد در اجتماع مفید هستید و کمک به بهبود وضعیت اجتماعی می‌کنید، آیا به انسان‌ها خدمت می‌کنید؟ جایگاه اجتماعی‌تان چگونه است؟

۴- ازنظر معنوی به خود چه نمره‌ای می‌دهید؟ تا چه حد انسانی معنوی هستید؟ چقدر خود و توانایی‌هایتان را می‌شناسید؟

۵- آیا ازلحاظ تندرستی و سلامت روح و روان در وضعیت مناسبی قرار دارید؟ برای سلامتی خود نمره‌ای در نظر بگیرید.

۶- آیا در زمینه‌های مالی و کسب‌وکار موفق هستید؟ درآمدتان رضایت‌بخش است؟ از شغلتان راضی هستید؟

پس از در نظر گرفتن نمره برای هر سؤال بر طبق مثال‌های ذکرشده، چرخ زندگی‌تان را ترسیم کنید. خط‌های مرکزیِ دایره‌ی چرخ زندگی بین ۱ تا ۱۰ ترسیم می‌شوند (شکل بالا همگی اعداد ۱۰ و شکل پایین متغیر است؛ نسبت به آن‌ها ترسیم کنید)

تکنیک چرخ زندگی

در مثال‌های فوق، نکته‌هایی به چشم می‌خورد که راجع به آن‌ها توضیحاتی می‌دهم:

نکته‌ی اول: زمانی که تعادلی بین شش وجه زندگی نباشد؛ چرخ زندگی شما خواهد لنگید.

نکته‌ی دوم: توجه داشته باشید که در وهله‌ی نخست، اندازه‌ی این چرخ مهم نیست؛ بلکه هدفِ اصلی، گرد بودن آن (متعادل بودن زندگی‌تان از همه نظر) است؛ پس ابتدا سعی کنید با اصلاح زمینه‌های موردنظر در واقعیت، چرخ زندگی خود را گرد و سپس با هدف‌گذاریِ آگاهانه آن را بزرگ و بزرگ‌تر کنید.

نکته‌ی سوم: با ترسیم این چرخ و مشاهده‌ی نقطه‌های ناهماهنگ‌تر آن، متوجه خواهید شد که اولویت انتخاب هدف با وجوه و قسمت‌هایی است که کوچک‌تر و ناهماهنگ‌تر هستند. این قسمت‌ها همان قسمت‌هایی خواهند بود که در مورد آن‌ها نمره‌ی کم‌تری برای خودتان در نظر گرفته‌اید.

به‌عنوان‌مثال، در چرخ زندگی فوق، اولویت هدف‌گذاری به‌این‌ترتیب است:

  • کسب‌وکار و درآمدزایی
  • ارتباط معنوی
  • مهارت‌های فردی
  • تندرستی
  • جایگاه و خدمات اجتماعی
  • ارتباطات خانوادگی

ورژن‌های مختلف چرخ زندگی

نظر به این‌که در منابع فارسی، هریک از استادان یا مترجمان محترم، به معرفی یک نوع خاص از انواع چرخ زندگی با برچسب‌هایِ (تقسیم‌بندی‌هایِ) موردعلاقه‌ی خود پرداخته‌اند، بر آن شدم تا علاوه بر نمونه‌ی معتبر قبلی، تمامی الگوهای ممکن چرخ زندگی را در اختیار هنرجویان عزیزم قرار دهم، طوری که خودشان بتوانند برحسب اولویت‌هایشان به ابداع و ایجاد چرخ زندگی مناسب خود بپردازند و توانایی تغییر دادن درست نام قسمت‌های مختلف چرخ زندگی را برحسب اولویت‌ها و حس راحت بودن با آن عنوان‌ها را داشته باشند.

توجه داشته باشید که نام هر یک از قسمت‌هایی را که در چرخ زندگی مطابق با شرایط خود نمی‌دانید یا نمی‌پسندید را حتماً باید عوض کنید. به این منظور به آموزشِ در پی آمده توجه فرمایید.

در یک تقسیم‌بندی جامع‌تر، «چرخ زندگی» را با چند عنوان اصلی نام‌گذاری کرده و برای هر عنوان برحسب شرایط فرد، چند عنوان نیز به‌عنوان جایگزین در نظر می‌گیرند تا اگر کاربر، عنوان اصلی را نپسندید یا با شرایط او منطبق نبود؛ یکی از عنوان‌های فرعی را جایگزین عنوان اصلی کند. این عنوان‌های اصلی و فرعی به شرح در پی آمده هستند:

تکنیک چرخ زندگی

  1. خانواده و دوستان

بهتر است برچسب «خانواده و دوستان» را به‌طور جداگانه به کار ببرید ولی هیچ‌یک زیرمجموعه‌ی جایگزین ندارند.

  1. موارد مهم دیگر: زیرمجموعه‌های برچسب «موارد مهم دیگر» عبارت‌اند از: قرار عاطفی- رابطه- شریک زندگی
  2. حرفه و پیشه: جایگزین‌های برچسب «حرفه و پیشه» عبارت‌اند از: کار- وظیفه‌ی مادری- کار یا فعالیت داوطلبانه
  3. امور مالی: جایگزین‌های برچسب «امور مالی» عبارت‌اند از: پول- امنیت مالی- رفاه مالی
  4. سلامتی: جایگزین‌های برچسب «سلامتی» عبارت‌اند از: سلامت احساسی- سلامت فیزیکی- سلامت روحی- راحتی- شایستگی- برازندگی
  5. مسائل مرتبط با خانه: جایگزین برچسب «مسائل مرتبط با خانه» عبارت است از: مسائل مرتبط با محل کار.

توضیح این نکته لازم است که در صورت نیاز، می‌توانید هم برچسب مسائل مرتبط با خانه و هم برچسب مسائل مرتبط با محل کار را به‌صورت توأمان در چرخ زندگی خود قرار دهید و یا در صورت نیاز یکی از آن‌ها را انتخاب کنید.

  1. اوقات فراغت و سرگرمی: جایگزین برچسب «اوقات فراغت و سرگرمی» عبارت است از: تعطیلات
  2. رشد شخصی: جایگزین‌های برچسب «رشد شخصی» عبارت‌اند از: یادگیری- پیشرفت روحی (ذهنی) و پیشرفت دینی.

با توجه به توضیحات فوق، شما در هر شرایطی قادر خواهید بود صحیح‌ترین و مؤثرترین چرخ زندگی را برای خود ترسیم کرده و متعاقب آن صحیح‌ترین هدف‌گذاری را در مورد نقطه‌ضعف‌های خود انجام دهید. مهم این است که برچسب‌ها دقیقاً مطابق با وضعیت شما باشند و شما از انتخاب آن‌ها برای بیان زمینه‌ی موردنظرتان احساس راحتی و منطبق بودن کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *